Takovo

Poseban značaj za zemlju i dinastiju imao je događaj koji se zbio u selu Takovo, na Cveti, 1815. godine, kada je Miloš Obrenović podigao Drugi srpski ustanak i pozvao narod i sve viđene ljude tog doba na veliku pobunu protiv Turaka. U Crkvi brvnari okupljeni ustanici su se pričestili i zakleli na vernost Milošu i Srbiji. Ishod Drugog srpskog ustanka je poznat, jer je Srbija dobila autonomiju, a kasnije i potpunu samostalnost. Istorija Gornjeg Milanovca neraskidivo je povezana sa istorijom dinastije Obrenović koja je na čelu države bila 72 godine i koja je dala srpskom rodu pet vladara. Kao graditelji, podigli su za sebe i državne potrebe mnogo vrednih zdanja. Knez Miloš je u tome prednjačio.

Crkva brvnara u Takovu jedna je od najstarijih građevina crkvene arhitekture ovog tipa u Srbiji. Podignuta je 1795. godine na mestu stare crkve iz 1724. godine. Crkva je obnovljena 1935. godine i do današnjeg dana sačuvala je svoj oblik.

U Takovu je znamenito mesto „Takovski grm“, kulturno dobro od izuzetnog značaja. Pod najvećim hrastom, gde je doneta odluka o podizanju ustanaka, podignut je, 1887. godine, spomenik Milošu Obrenoviću. Nedaleko od ovog spomenika nalazi se novije spomen-obeležje Milošu Obrenoviću, monumentalna bronzana skupina „Takovski ustanak“, rad prvog srpskog akademskog vajara Petra Ubavkića.

Muzej u Takovu je u školskoj zgradi, zadužbini kralja Aleksandra Obrenovića, pa turisti, uz muzejsku postavku, neizostavno obilaze nekadašnju školu, čiju izgradnju je započeo kralj Milan Obrenović, a dovršio njegov sin Aleksandar. U Muzeju se čuvaju brojni muzejski eksponati posvećeni Drugom srpskom ustanku. Među njima najznačajniji su slika „Takovski ustanak“ Paje Jovanovića, Takovski krst i ostaci takovskog grma.

Manastir Svetog Save na Savincu podigao je Miloš Obrenović, 1819. godine, kao svoju prvu zadužbinu u znak sećanja na suprugu knjeginju Ljubicu. Danas u njoj počivaju zemni ostaci Mine Vukomanović Karadžić, slikarke i pesnikinje, ćerke Vuka Karadžića.